Mở Xưởng

Chụp Bởi Nguyễn Lê Tuấn Kiệt

Tuyên ngôn nghệ sĩ

Tôi lớn lên trong một không gian mềm, không phải chỉ là giường, gối hay những vật thể có thể chạm vào. Nó giống như một cảm giác, một thứ luôn bao bọc lấy tôi, nhẹ, im, và khó gọi tên. Bông gòn, với tôi, từng là phần bên trong của những vật quen thuộc đó. Một thứ không bao giờ được nhìn thấy nhưng luôn ở đó. Khi bông gòn bị lấy ra khỏi lớp vỏ, nó mới lộ diện: trắng, nhẹ, tơi, và dễ dàng biến dạng dưới bất kỳ lực nào. Tôi nghĩ về những gì cũng từng “ở bên trong” như vậy.

Trong không gian trình diễn, một hồ cá dài hai mét được lấp đầy bằng bông gòn. Tôi nhìn nó như một phiên bản tái hình dung của một nơi tôi đã từng ở trong—một căn phòng chật, ẩm, kín. Một không gian hình chữ nhật, nơi mọi thứ dường như bị giữ lại, không nhìn được ra bên ngoài và không thoát ra được. Hồ cá vốn dùng để chứa nước, để nuôi một thứ gì đó sống bên trong, nhưng ở đây, nó không có nước. Nó chứa một vật liệu khô, nhẹ, gần như không có trọng lượng. Dù vậy, khi cơ thể tôi bước vào và tương tác, tôi vẫn cảm thấy một áp lực, như thể không gian đó đang ôm lấy, giữ lại, và bó chặt tôi từ bên trong. 

Trong quá trình trình diễn, tôi để cơ thể mình chạm vào bông gòn bằng những chuyển động rất chậm. Kéo, nén, vùi, phủ. Những hành động này không nhằm tạo hình, mà giống như là lần mò lại một cảm giác cũ. Có những khoảnh khắc tôi không chắc mình đang chạm vào vật liệu, hay đang chạm vào một ký ức.

Ký ức đó không rõ ràng, nó không có hình dạng cụ thể, không có trình tự. Nó chỉ hiện lên thành từng mảng, như những đám mây trôi ngang qua, lúc dày, lúc mỏng, lúc gần như tan biến. Có lần tôi đã kể lại một điều gì đó, và nhận được một câu trả lời rất nhẹ: “có thể chỉ là mộng du thôi”. Câu nói ấy không phủ nhận hoàn toàn. Nhưng nó làm mọi thứ trở nên mềm đi, nhẹ đi, đến mức tôi bắt đầu nghi ngờ chính cảm giác của mình.  

Tôi nhận ra rằng “sự mềm” không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với an toàn. Có những thứ mềm đến mức chúng hấp thụ mọi va chạm, mọi dấu vết và rồi giữ chúng lại, im lặng. Bông gòn trong không gian này cũng như vậy. Nó ghi nhận cơ thể tôi: những vết nén, những khoảng trũng, những vùng bị xáo trộn. Nhưng đồng thời, nó cũng làm mờ đi tất cả, không có ranh giới rõ ràng giữa trước và sau, giữa những thứ đã xảy ra và chưa từng xảy ra.

Tôi chỉ ở đó cùng với cơ thể mình, trong một trạng thái không chắc chắn, nơi cảm giác đến trước lời nói.

Và có lẽ là tôi vẫn đang ở trong căn phòng đó,

chỉ là nó đã thay hình đổi dạng. 

Cho đến khi những đám mây trôi qua, không gì thực sự dừng lại.