Này Trái Tim Chưa Ngỏ! Xin Gửi Một Vần Thơ
17/10 - 29/11/2026
Martin Constable

Giờ mở cửa: 10:00 – 18:00, Thứ Ba – Chủ Nhật, hoặc theo lịch hẹn
Rare Sea – 3 Đặng Thị Nhu, Phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh
Triển lãm mở cửa miễn phí

Này Trái Tim Chưa Ngỏ! Xin Gửi Một Vần Thơ, tiêu đề mà Martin Constable đặt cho triển lãm, nghe tựa như một câu trích từ thơ ca hay sử thi. Khi ngẫm kỹ hơn, tựa đề này đồng thời kết nối hai khía cạnh trong thực hành của nghệ sĩ. “Trái tim chưa ngỏ” (undisclosed heart) hướng về một điều gì đó thuộc về nội tâm, chỉ có thể được bộc bạch phần nào, trong khi “một vần thơ” (rhyme) gợi đến sự trở lại qua thời gian của các phom dạng và ý nghĩa.

“Trái tim chưa ngỏ” gợi nhắc đến những luận bàn của Hegel về thơ trữ tình. Ông mô tả cách cảm xúc có thể được bộc lộ công khai nhưng cũng có thể tiến gần đến sự tĩnh lặng, chỉ cho phép ta “phỏng đoán những gì đang lắng đọng trong trái tim chưa ngỏ ấy.” Cụm từ này gợi mở về một trạng thái nội tâm có thể cảm nhận được mà không cần phơi bày trọn vẹn. Điều này cộng hưởng mạnh mẽ với thực hành của Martin. Từ lâu, ông đã luôn dịch chuyển giữa hai vai trò: nghệ sĩ và kỹ sư. Việc ông dấn thân vào công nghệ và kiến tạo hình ảnh mang đến cho tác phẩm một độ chính xác sẵn sàng cho phân tích. Tuy nhiên, một khía cạnh khác trong thực hành của ông lại kháng cự sự phân tách ấy, nhằm gìn giữ một ngôn ngữ thi ca bên trong các bức tranh.

Sự căng thẳng này trải dài xuyên suốt thực hành của Constable theo hai cách khác biệt nhưng có mối liên hệ với nhau. Một trong số đó xuất hiện trong quá trình ông “khảo cổ” nền văn minh. Ông bị thu hút bởi khoảnh khắc các cấu trúc bắt đầu sụp đổ, bởi sự hủy diệt sẽ phơi bày cách thức vạn vật được kiến tạo ngay từ đầu. Do đó, những kiến trúc hoang tàn và máy móc hư hỏng trở thành phương tiện để khảo sát trật tự do văn minh tạo ra, đồng thời đưa những cấu trúc vốn ẩn giấu lộ diện ra bên ngoài. Khía cạnh còn lại mang đậm chất thơ hơn. Với Martin, vần thơ tựa như sự trỗi dậy rồi tan biến của một điều gì đó. Các dáng hình trở lại, biến đổi và tìm thấy sự vang vọng ở nơi khác. Vần/điệu cũng mô tả khoảnh khắc những sự vật tưởng chừng tách biệt bắt đầu hình thành ý nghĩa thông qua mối tương quan với nhau. Ý niệm về “lịch sử tương lai” (future history) của ông cũng vận hành theo một logic tương tự: cho phép quá khứ tái hiện trong một tương lai được tưởng tượng, đồng thời khiến ranh giới giữa hai trạng thái này ngày càng trở nên mong manh, bất định.

Tựa đề các tác phẩm tiếp tục mở rộng logic thi ca này. Những bức tranh sơn dầu khắc họa phế tích, kiến trúc và cảnh quan, như Sử Giới: Nhớ, Tưởng, và Quên., Rồi Sau đó... Còn gì? Còn gì nữa? và Dấu Tích Bỏ Lại đều hướng về những lịch sử đang suy tàn và những gì còn lại sau khi một sự kiện đã đi qua. Các tựa đề âm vang như một sự truy vấn không ngừng của người nghệ sĩ về những gì còn đọng lại theo thời gian, hay những câu hỏi ông tự đặt ra cho chính mình.

Loạt tác phẩm lightbox mang tên Rời Nơi Này Đến Nơi Khác, Mới Hay Chốn Cũ Đã Theo Chân đưa cảm thức về sự trở lại vào một chiều ích thân mật hơn. Theo sau sự rời đi là cuộc trở về bất ngờ. Nơi chốn đã bị bỏ lại phía sau tiếp tục đeo đẳng ta qua ký ức và hình ảnh. Hình thức lặp lại của loạt tác phẩm này càng củng cố cảm giác của sự trở về này, gợi nhắc về chính tuyên ngôn của nghệ sĩ: “Thân phận con người được thấu hiểu rõ nhất khi khám nghiệm tử thi: không phải dưới dạng câu hỏi ‘điều gì đang hiện diện?’ mà là ‘điều gì đã từng hiện diện?”

Những tác phẩm trong giai đoạn gần đây hướng sự chú ý nhiều hơn vào cá nhân. Những tựa đề như Kẻ Nghi Vấn, Vì Chúa, Hãy Chăm Sóc Người Của Ta, Chuyện Sống Còn và Họ Bắt Tôi Làm Điều Đó dần chuyển sang câu hỏi: ai là người hành động, và hành động theo ý chí của ai? Những tựa đề này dường như mang cùng một giọng điệu xuyên suốt, tựa như những mảnh ghép của một lời bộc bạch dài hơn, nhưng chẳng bao giờ trọn vẹn.

Triển lãm mở ra như một màn độc thoại của Martin. Những tựa đề mang âm hưởng thi ca cho phép ý nghĩa được bồi đắp dần thông qua sự lặp lại và cộng hưởng. Thông qua những mối liên kết không bao giờ khép kín hoàn toàn ấy, ta chỉ có thể thoáng nhìn vào thế giới nội tâm của người nghệ sĩ. Bản thân câu chuyện vẫn là điều chưa ngỏ, để lại những dư âm cứ mãi vang vọng và trở lại, hết lần này đến lần khác.

VỀ NGHỆ SĨ

Martin Constable Martin Constable đã triển lãm rộng rãi ở Châu Âu và Châu Á. Năm 2000, ông được đề cử giải thưởng danh giá của Quỹ Nghệ thuật Sovereign. Khách hàng của ông bao gồm David Bowie, Elton John, Iggy Pop, Lord Gowrie (cựu Bộ trưởng Nghệ thuật, Vương quốc Anh), Lord Croft, Hội đồng Nghệ thuật Anh, Glaxo Smith Klien, Rotary Club của Vương quốc Anh, JPMorgan Chase, tập đoàn UniCredit và Deutsche Bank.

Là một giáo viên nghệ thuật, những học trò cũ của ông bao gồm nhiều nghệ sĩ nổi tiếng nhất Đông Nam Á như: Charles Lim, Guo-Liang Tan, Sara Choo, Donna Ong, Nobuo Yoda, Woon Tien Wei, Vincent Leong, Yanyun Chen, Pan Huiting và Lavender Chang.

Năm 2001, ông từ bỏ hội họa để làm việc trong một tập thể nghệ sĩ, 'Grieve Perspective,' nơi ông phát triển kỹ năng của mình với phương tiện kỹ thuật số.

Ông bắt đầu vẽ tranh trở lại khi chuyển đến Việt Nam. Ông từng đảm nhiệm vị trí Trưởng Bộ Môn Chương trình Cử nhân Thiết kế (Truyền thông số) của Đại học RMIT, Việt Nam. Martin giảng dạy hiệu ứng thị giác và hợp tác với các kỹ sư máy tính nghiên cứu mỹ học máy tính (computational aesthetics).

VỀ GIÁM TUYỂN

Julian Chu Julian Chu là một giám tuyển tập trung vào những động lực sáng tạo và cảm quan nghệ thuật định hình thực hành của các nghệ sĩ. Thông qua các cuộc phỏng vấn chuyên sâu và quá trình đồng hành trực tiếp với nghệ sĩ, cô khám phá cách những ý tưởng và chủ đích nghệ thuật được thể hiện thông qua lựa chọn chất liệu và ngôn ngữ phom dạng. Dựa trên kinh nghiệm trong nghiên cứu lưu trữ và quản lý xưởng nghệ thuật, cô phát triển các triển lãm, bài viết và ấn phẩm nhằm theo dấu quá trình sáng tạo của nghệ sĩ trong những bối cảnh lịch sử và văn hóa rộng lớn.

Cô đã cộng tác cùng các nghệ sĩ như Wu Chi-Tsung, Tsai & Yoshikawa, Wang Yahui, Nick Dong và Su Meng-Hung với vai trò quản lý studio. Cô đã tổ chức cáctriển lãm quốc tế, bao gồm Far from East của Wu Chi-Tsung tại Künstlerhaus Bethanien, Berlin, Đức (2017); jing-atmospheres tại Sean Kelly Gallery, New York, Hoa Kỳ (2021); Nick Dong: 11 to 88 tại Yerba Buena Center for the Arts, San Francisco, Hoa Kỳ (2024); và Desolate Landscape on the Golden Screens của Su Meng-Hung tại Art Basel Unlimited, Basel, Thụy Sĩ (2025), cùng các triển lãm tại Đài Bắc, Hồng Kông và Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Cô từng đảm nhiệm vị trí Quản lý Văn phòng tại văn phòng Asian Cultural Council ở Đài Bắc.